Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova’da düzenlenen Rusya-Afrika Ekonomi ve İnsani Forumu’nda yaptığı konuşmada, küresel sistemdeki dönüşümün çok kutuplu bir dünya düzenini geri döndürülemez bir gerçeklik haline getirdiğini belirtti. Putin, bu durumun nesnel ve geri döndürülemez bir eğilim olduğunu vurguladı.
Küresel Düzende Dönüşüm ve Afrika’nın Rolü
Putin, uluslararası sistemdeki dönüşümü ve Rusya’nın Afrika ülkeleriyle işbirliğini değerlendirdi. Bazı ülkelerin bu değişime karşı çıktığını ileri süren Putin, sömürgeci geçmişin anlayışıyla hareket edenlerin bu gerçeği kabul etmeye hazır olmadığını söyledi. Gümrük tarifesi savaşları, gayrimeşru yaptırımlar ve ekonomik dayatmalar gibi yöntemlerin kullanıldığını belirtti.
Putin, tüm kıtaların kaderinin dar bir devlet grubu tarafından belirlendiği dönemin sona erdiğini ve bunun yerini tüm ülkelerin sesinin duyulacağı daha adil bir dünyanın alacağını ifade etti. Batılı ülkelerin Afrika’ya yönelik politikalarını da eleştiren Putin, bu ülkelerin Afrika devletlerine ağır koşullarla mali kaynak sağlamaya çalıştığını kaydetti.
Batılı ülkelerin Afrikalıları yeniden borç esaretine sürüklemeye yönelik girişimlerinin görüldüğünü belirten Putin, bu ülkelere borçların ödenmesi için gelecekte defalarca fazla ödeme yapmalarına neden olacak yağmacı koşullarla mali kaynaklar dayatıldığını söyledi. Afrika ülkelerinin ekonomik bağımsızlığının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Putin, Rusya’nın kıtadaki ülkelerin borç yükünün hafifletilmesine yönelik çalışmalara katıldığını bildirdi.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankasının da reforma ihtiyaç duyduğunu belirten Putin, bu kuruluşlarda Afrika ülkelerinin karar alma süreçlerindeki rolünün artırılmasını istedi. Gelişmekte olan ülkelerin küresel ekonomideki payının artmaya devam edeceğini dile getiren Putin, Afrika’nın doğal kaynakları, nüfus potansiyeli ve ticaret yollarındaki konumuyla bu dönüşümde önemli rol oynadığını söyledi.
Rusya’nın Afrika’ya Yatırımları ve İşbirliği
Rus şirketlerinin Afrika’daki faaliyetlerine değinen Putin, kıtanın doğal kaynaklarının sömürülmesine yönelik bir yaklaşım benimsemediklerini savundu. Rus iş dünyasının doğal kaynakların ve insan kaynaklarının yağmacı, yeni sömürgeci biçimde sömürülmesiyle uğraşmadığını, bunun yerine ham maddelerin yerinde işlenmesini artırarak yeni istihdam alanları ve Afrika ülkelerinin bütçelerine vergi gelirleri oluşturduğunu belirtti.
Rusya’nın Afrika ülkelerine tarım ürünleri ihracatını artırmaya hazır olduğunu belirten Putin, 2026’nın ilk 9 ayında kıtaya 13 milyon ton tarım ürünü ihraç ettiklerini bildirdi. Rusya’nın tahıl ve gübre sevkiyatlarının 40’tan fazla Afrika ülkesine ulaştığını ve sevkiyat yapılan ülke sayısını artırmak istediklerini söyledi. Afrika’dan Rusya’ya yapılan tarım ürünü sevkiyatlarının da bu yıl yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığını kaydeden Putin, bu tutarın Rusya’nın söz konusu ürünlerdeki ithalat ihtiyacının yaklaşık yüzde 8’ine karşılık geldiğini ve gelecek dönemde artmasını beklediklerini ifade etti.
Rusya ile Afrika ülkelerinin ulusal para birimleri üzerinden ticareti artırması gerektiğini dile getiren Putin, alternatif ödeme sistemlerinin geliştirilmesini istedi. Rus ve Afrikalı bankalar arasındaki ilişkilerin genişletilmesinin, karşılıklı banka şubelerinin açılmasının ve alternatif finansal mesajlaşma mekanizmalarının kullanılmasının önemine değindi. Rusya Merkez Bankasının finansal mesajlaşma sistemi ile Afrika’da kullanılan Pan-Afrika ödeme sisteminden yararlanılabileceğinin altını çizen Putin, bu adımların işlem maliyetlerini azaltacağını ve ödemeleri üçüncü ülkelerin siyasi müdahalelerinden koruyacağını savundu.
Rusya’nın dijital teknolojiler alanındaki deneyimini Afrika ülkeleriyle paylaşmaya hazır olduğunu aktaran Putin, kamu yönetiminde modern teknolojilere dayalı sistemler geliştirdiklerini dile getirdi. Putin, Rusya’nın büyük üretken yapay zeka modelleri geliştirebilecek teknolojik altyapıya sahip olduğunu ve ülkede iki büyük dil modeli bulunduğunu belirtti. Afrika ülkelerinin dijital dönüşümüne katkıda bulunmak istediklerini aktaran Putin, kamu hizmetlerinde kullanılan Rus teknolojilerinin kıtadaki ülkelerin kullanımına sunulabileceğini ifade etti.
