Türkiye’nin Elektrifikasyon Hedefi BM’den ve Uluslararası Aktörlerden Destek Gördü
Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, geçtiğimiz ay Bonn’da düzenlenen konferansta, küresel enerji tüketiminde elektriğin payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarma hedefini içeren girişimi duyurmuştu.
Elektrifikasyon, temel ihtiyaçları karşılamak üzere elektrik sistemlerinin genişletilmesini ve fosil yakıt kullanımının, elektrikle çalışan ulaşım, ısıtma, soğutma, pişirme ve endüstriyel süreçlerle ikame edilmesini ifade ediyor. COP31 Başkanlığının bu hedefine yönelik uluslararası girişimler hız kazandı.
Uluslararası Destek ve Yeni Girişimler
İngiltere, Avrupa Komisyonu, Avustralya, Türkiye ve Etiyopya’nın desteklediği, 40 kurum ve kuruluşun öncülük ettiği ‘Electrify Now’ (Şimdi Elektriklendir) girişimi geçen hafta başlatıldı. Bu girişim, hükümetlerden ulusal ve yerel eylem planları, politikalar ve elektrik teknolojisinin yaygınlaştırılmasını talep ediyor. Ayrıca, artan elektrik talebinin yenilenebilir enerji ve yeni teknolojilerle karşılanması, büyük ölçekli yatırım ve finansmanın harekete geçirilmesi de isteniyor.
Türkiye dahil 18 ülkede yaklaşık 2.000 yöneticiyle yapılan bir araştırmaya göre, iş dünyası liderlerinin yüzde 91’i elektrifikasyonun enerji güvenliğini artıracağına inanıyor. Yüzde 79’luk bir kesim ise enerji sektöründeki istikrarsızlıkların elektrifikasyona geçişi acil hale getirdiğini düşünüyor.
Yönetici görüşlerine göre, liderlerin yüzde 90’ı yenilenebilir enerjiye dayalı elektrik sistemine geçişin ekonomik büyümeyi hızlandıracağını, yüzde 88’i ise elektrifikasyonun işletmelerinin rekabet gücünü artıracağını belirtiyor. Ancak katılımcıların yüzde 72’si, hükümet politikalarının bu konuda yetersiz kaldığını düşünüyor.
Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember’in analizleri, küresel nihai enerji talebinin yüzde 75’inin elektrikle karşılanabileceğini gösteriyor. Mevcut durumda bu oran yüzde 21 seviyesinde bulunuyor.
Hedefin Ulaşılabilirliği ve Finansman İhtiyacı
Uluslararası sektör liderleri, Türkiye’nin 2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefinin iddialı ancak ulaşılabilir olduğunu belirtiyor. Hükümetlerin bu hedefe yönelik uzun vadeli politikalar belirlemesi ve finansman sağlaması gerektiği vurgulanıyor.
Global Renewables Alliance Üst Yöneticisi Bruce Douglas, hedefin ‘gidişat için güçlü bir yön çizdiğini’ belirterek, COP31 Başkanlığının hedefini güçlü şekilde desteklediklerini ifade etti. Douglas, bu hedefi başarmak için uzun vadeli ve net enerji politikaları ile özel sektör yatırımlarını artıracak bir çerçeve gerektiğini söyledi. Modern şebeke ve depolama altyapısının önemine de değinen Douglas, finansman açığının kapatılması ve sermayenin akışının hızlandırılması gerektiğini belirtti.
Douglas, elektrifikasyonun verimlilikte büyük artış sağladığını ve fosil yakıt talebini azaltarak emisyonları düşürdüğünü vurguladı. Özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve hükümetlerin elektrifikasyonun faydalarını gördüğünü ve bu alanda güçlü bir ivme olduğunu aktardı. Son iki yılda yaşanan enerji krizlerinin, özellikle yenilenebilir enerji temelli elektrifikasyona geçiş için acil bir destek ve fırsat yarattığını ekledi.
We Mean Business Coalition Üst Yöneticisi Maria Mendiluce, elektrifikasyonu hızlandırmak için gerekli teknolojilerin bulunduğunu ve ivmenin yakalandığını belirtti. Ancak, ulaştırma gibi bazı sektörlerde elektrifikasyon oranının düşük olduğunu söyledi. Mendiluce, hedefin başarılması için öncelikle politika setinin belirlenmesi, izin süreçlerinin hızlandırılması ve şebeke altyapısındaki yatırım eksikliğinin giderilmesi gerektiğini vurguladı. Yenilenebilir enerjinin öncelikli olması gerektiğini ancak kısa vadede mevcut kaynaklarla da ilerleme sağlanabileceğini ekledi.
Mendiluce, gelecekte fosil yakıtlarla birlikte elektrifikasyonun düşünülmemesi uyarısında bulunarak, ABD-İran gerilimleri sonrası petrol ve gaz fiyatlarındaki artışın elektrifikasyona geçiş sürecini hızlandırdığını sözlerine ekledi.
