Suriye makamları, yeni eğitim-öğretim döneminde Türkçeyi seçmeli dil kategorisinden çıkararak yerine Fransızcayı getirdi. Bu karar, Suriye genelinde, özellikle Türkmenlerin yoğun olduğu bölgelerde büyük tepkiye neden oldu ve yüz binlerce öğrencinin mağduriyetine yol açtı. Suriye makamları, kararı “yeni müfredatın yetişmemesi nedeniyle Esad dönemi müfredatının uygulanması” olarak açıkladı.
Kararın ardından Türkmen milletvekilleri, Türkmen Meclisi ve Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları, mağduriyetin giderilmesi için Suriye Milli Eğitim Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı düzeyinde girişim başlattı. Türkiye’nin Şam Büyükelçiliği de ilgili makamlarla bir dizi görüşme gerçekleştirdi.
Karar Yüz Binlerce Öğrenciyi Etkiledi
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, Suriye makamlarının “Esad dönemi müfredatının zorunlu tatbiki” olarak açıkladığı bu uygulama, Zeytin Dalı, Fırat Kalkanı ve Barış Pınarı bölgelerinde 2017’den bu yana başarıyla uygulanan Türkçe eğitim modelini tamamen ortadan kaldırma riski taşıyor.
Suriye Türkmen Meclisi, alınan karar sonrası kapsamlı bir eğitim raporu hazırlayarak Suriye Milli Eğitim Bakanlığı yetkililerine sundu. Meclis Halep Sorumlusu Hüseyin İsa, sadece Türkmenlerin değil, Suriye genelinde yüz binlerce öğrencinin ciddi mağduriyet yaşayacağını vurguladı.
İsa, on binlerce ailenin Türkiye’den gönüllü geri dönüş yaptığını hatırlatarak, “Bu çocukların çoğu ilk, orta ve yüksek eğitimlerini Türkiye’de aldı. Şimdi Suriye’ye dönen bu öğrencilerin Türkçe bilgilerini sıfırlamak zorunda kalacak olması, Türkiye ile Suriye arasında kurulan kardeşlik köprülerini zayıflatacaktır” ifadelerini kullandı.
Kürtçe Örneği ve Kararname Talebi
Suriyeli milletvekilleri, Türkmen Meclisi yöneticileri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Türkçenin seçmeli diller arasından çıkarılmasının toplum genelinde şaşkınlık yarattığını belirtti.
Suriyeliler, 2026 tarihli ve 13 sayılı Kararname ile Kürt vatandaşların yoğun olduğu bölgelerde Kürtçenin resmi ve özel okullarda seçmeli dil olarak kabul edilmesini “yeni dönemin zenginliğe karşı hassasiyeti” olarak değerlendirmişti. Benzer bir uygulamanın Türkçe için de geçerli olmasını talep ediyorlar.
Türkmenler ve çocukları Türkiye’de eğitim görmüş aileler, tıpkı Kürtçede olduğu gibi Türkçe için de bir kararname hazırlanmasını istiyor. Suriye Anayasası’nın 4. maddesindeki “Arapça devletin resmî dilidir” ibaresine ek olarak Türkçenin yeni müfredatta seçmeli dil olarak yer alması talep ediliyor.
Türk tarafının raporlarına göre, geçtiğimiz yıllarda 390.000 Suriyeli öğrenciye 5.555 Türkçe öğretmeni eğitim verdi. Ayrıca, devrim sonrası 2024-2026 döneminde 600.000’den fazla Suriyeli mülteci Türkiye’den ülkesine döndü ve bu sayı artmaya devam ediyor.
Türk Milli Eğitim Bakanlığı, gönüllü kuruluşlar ve Yunus Emre Enstitüsü’nün desteklediği bu eğitim programları, on binlerce çocuğun eğitimden mahrum kalmamasını sağlamıştı. Yaşanan bu sıkıntının Cumhurbaşkanı Ahmed Şara düzeyinde görüşüldüğü ve kısa sürede çözüme ulaşacağı beklentisi yüksek.
