Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Barış Adıbelli, ABD’de yaklaşan ara seçimlerin potansiyel sonuçlarını değerlendirdi. Adıbelli, Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde etmesi durumunda, Donald Trump yönetiminin soruşturmalar ve bütçe kesintileri aracılığıyla felç edilebileceğini öne sürdü. Bu durumun, Türkiye-ABD ilişkileri başta olmak üzere Trump’ın dış ilişkilerini de olumsuz etkileyeceği belirtildi.
Dr. Adıbelli’nin aktardığı anketlere göre, Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğun Demokratlara geçmesi bekleniyor. Senato’da ise Cumhuriyetçilerin kontrolü sürdürme ihtimali yüksek görünüyor. Bu dengenin, özellikle Türkiye-ABD ilişkileri üzerinde önemli etkiler yaratacağı ifade edildi.
Temsilciler Meclisi, Kongre’nin esas kalbi olarak nitelendiriliyor ve burada Demokratların ağırlık kazanması işleri zorlaştıracak. Yürütme organı olan Beyaz Saray ve Başkan Trump ile ilişkiler iyi olsa da, Kongre’deki durumun farklı olduğu vurgulandı.
ABD Kongresi ve Türkiye İlişkileri
Kongre’de Türkiye karşıtı güçlü bir lobiler ittifakının bulunduğu belirtildi. Geleneksel İsrail-Yahudi, Rum ve Ermeni lobilerinin yanı sıra, son dönemde etkinliği artan Hint lobisinin de bu ittifakta yer aldığı ifade edildi. Bu lobiler Türkiye karşıtı bir blok oluşturdu.
Türkiye’nin F-35 programına geri dönme, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve S-400 konusunda müzakerelerin yapılması gibi beklentileri Kongre onayına tabi. Yönetim ve Dışişleri Bakanlığı’nın olumlu yaklaşımına rağmen, Kongre’den bu konuların geçmediği aktarıldı. S-400’lerin Türkiye sınırları dışına çıkarılmadığı sürece müzakerelerin mümkün olmadığı vurgulandı.
F-35 meselesinde İsrail’in Türkiye’ye uçakların verilmemesi için yoğun çaba gösterdiği belirtildi. Rusya ise S-400’lerin üçüncü bir ülkeye satışı için son kullanıcı anlaşması gereği kendi onayının alınması gerektiğini Türkiye’ye iletti.
Demokratların Trump Yönetimine Yönelik Stratejileri
Demokratların seçim zaferi durumunda Trump’ın elini kolunu bağlayacaklarını önceden açıkladıkları hatırlatıldı. Temsilciler Meclisi’nin soruşturma açma ve ithamda bulunma yetkisini kullanarak Trump’ı ve yönetimini felç etme planları olduğu belirtildi. Bu durumun, Trump’ın iyi ilişkiler içinde olduğu tüm ülkelerle olan ilişkilere yansıyacağı ifade edildi.
Temsilciler Meclisi’nin bütçe konusunda geniş yetkilere sahip olduğu vurgulandı. Demokratların bu yetkiyi kullanarak Trump’ın bütçesini kesebileceği, savaş veya yeni askeri üsler gibi projelere para harcamasını engelleyebileceği belirtildi. Grönland’da askeri üs inşa etme planının Temsilciler Meclisi onayı olmadan gerçekleşemeyeceği örnek olarak verildi.
Ekonomi Amerikan Seçmeninin Odağında
Amerikan halkının seçim tercihlerinde ekonomi, göç veya dış politika gibi konular yerine cebindeki paranın eksilmesinin belirleyici olduğu ifade edildi. Amerikan halkının fiyat istikrarına alışık olduğu ve enflasyonu bilmediği belirtildi.
Trump’ın “MAGA” sloganıyla gümrük vergileri uygulamaya kalkması, diğer ülkelerin misillemelerine yol açtı. Bu durum Amerikan piyasasında ürün fiyatlarının artmasına neden oldu ve Trump’ın ekonomiyi batırdığı yorumu yapıldı.
Trump’ın İran, Hürmüz Boğazı ve Venezuela politikaları petrol fiyatlarını yükseltti. Artan akaryakıt fiyatları Amerikan halkının tepkisini çekti ve Orta Doğu’daki savaşın İsrail’in savaşı olarak görüldüğü ifade edildi. Halkın cebine para girmediği sürece rahatlamayacağı ve Trump’ın vaatlerinin artık karşılık bulmadığı vurgulandı.
Seçim sonuçlarını belirleyecek 10-12 salıncak eyalet olduğu belirtildi. Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu Teksas gibi eyaletlerde bile koltukların sallandığına dikkat çekildi. Bu ara seçimlerin klasik Amerikan seçim yorumlarından farklı bir tablo sergilediği ve Cumhuriyetçilerden Demokratlara oy kayışlarının beklendiği ifade edildi.
Düşüşte olan bir parti için seçim yarışının zor olduğu belirtildi. Cumhuriyetçilerin ekonomik ve dış politika argümanlarının kalmadığı, İran barışı veya İsrail’in güvenliği gibi konuların artık Amerika’da prim yapmadığı dile getirildi. İsrail meselesinin Amerikan siyasetinde eskisi kadar görünür olmayacağı öngörüldü.
Ara seçimlerin 2028 başkanlık yarışının ilk işaretlerini verdiği belirtildi. Demokratların büyük bir başarı kazanmasının, adaylarının elini güçlendireceği ifade edildi. Trump ve Cumhuriyetçilerin büyük bir başarısızlık kaydettiği, halkın ikinci bir Cumhuriyetçiyi seçmeyeceği beklentisi dile getirildi. Trump’ın halefinin belirsiz olduğu, ancak Demokratların iyi bir aday arayışı içinde olduğu vurgulandı. Trump’ın savaştan başka bir şey getirmediği ve Amerikan ekonomisini tepetaklak ettiği yorumu yapıldı.
